Genç yaşta ani ölümler neden artıyor? Uzmanlardan kritik uyarı
Son dönemde sanat dünyasında yaşanan genç yaşta ani ölümler kamuoyunda endişe yarattı. Uzmanlar, gençlerde görülen ani ölümlerin ardındaki tıbbi nedenleri açıkladı.
Sanat dünyasında peş peşe gelen genç yaşta kayıplar, toplumda ani ölümler konusunu yeniden gündeme taşıdı. Son olarak Kızılcık Şerbeti dizisinde Işıl karakterini canlandıran Ece İrtem'in genç yaşta hayatını kaybetmesi, daha önce Rıza Tamer, Ramazan Tetik ve Kanbolat Görkem Arslan gibi isimlerin ani vefatlarıyla birleşince, uzmanlar kalp sağlığı konusundaki risklere dikkat çekti.
Gençlerde Ani Ölümün Temel Nedenleri
Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan MKÜ Tayfur Ata Sökmen Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Oğuz Akkuş, genç yaştaki ani ölümlerin genellikle kalp kaynaklı olduğunu belirtti. Ancak bu durum tek bir nedene bağlı olmayıp farklı tıbbi tablolarla da ilişkilendirilebiliyor:
- Genetik geçişli aritmiler ve kalp kası hastalıkları.
- Yüksek tansiyona bağlı gelişen beyin kanamaları.
- Aort damarında meydana gelen genişlemeler veya yırtılmalar.
- Beyin ve akciğer damarlarında oluşan pıhtılaşma sorunları.
Genetik Faktörlerin Risk Payı
Prof. Dr. Akkuş, 30 yaş altı ani ölümlerde genetik faktörlerin baskın olduğuna vurgu yaparak, kardiyak kaynaklı ölümlerin bu gruptaki toplam ani ölümlerin yüzde 70 ila 80'ini oluşturduğunu ifade etti. İstatistiksel verilere göre, kalıtsal hastalığı olan gençlerde ani ölüm riski yüzde 50 ile 60 arasında seyrederken, bu oran ileri yaşlarda yüzde 10 seviyelerine kadar geriliyor. Damar tıkanıklığına bağlı kalp krizleri ise gençlerde yüzde 1-3 düzeyindeyken, 65 yaş üzerinde yüzde 10 bandına çıkıyor.
Erken Tanı İçin Birim Önerisi
Ani ölümlerin önüne geçilebilmesi adına aile öyküsünün önemine değinen Prof. Dr. Akkuş, ailede erken yaşta ani ölüm hikayesi bulunan kişilerin düzenli genetik taramalardan geçmesi gerektiğini belirtti. Erken teşhis için atılması gereken adımlar ise şöyle sıralanıyor:
- Çocukluk ve ergenlik döneminden itibaren düzenli EKG ve ekokardiyografi takibi.
- Genetik mutasyon saptanan bireylerin yakından izlenmesi.
- Hastanelerde genetik hastalık ve aritmi polikliniklerinin özel birimler olarak yapılandırılması.
Uzmanlar, bu özel birimlerin kurulmasının riskli ailelerin tek merkezden takibini kolaylaştıracağını ve genç yaştaki kayıpların erken tanı ile azaltılabileceğini vurguluyor.
