Ermenistan'dan Türkiye İtirafı: 'Demir Yolu Çıkmazı' Sona Erdi

Ermenistan'ın Türkiye Özel Temsilcisi Ruben Rubinyan, gazetecilerin sorularını yanıtlarken, Türkiye ile Ermenistan arasındaki ilişkilerde yaşanan olumlu gelişmelere dikkat çekti. Rubinyan, özellikle iki ülke arasında doğrudan ticaretin başlaması ve Ermenistan'ın Ahılkelek-Kars demir yolunu kullanma fırsatı bulmasıyla birlikte, ülkesinin uzun süredir yaşadığı 'demir yolu çıkmazının' sona erdiğini ifade etti. Daha önce ihracatlarını büyük ölçüde Gürcistan'ın Poti limanına yapabildiklerini belirten Rubinyan, artık Azerbaycan üzerinden Avrupa ve Suriye'ye ulaşabildiklerini vurgulayarak, bu durumun lojistik açıdan önemli bir rahatlama sağladığını kaydetti. Gümrü-Kars demir yolunun en kısa sürede faaliyete geçmesini umduklarını da sözlerine ekledi.

Türkiye ve Ermenistan arasında normalleşme sürecinde atılan adımlar, son yıllarda ivme kazandı. 2021 yılında Türkiye'nin eski Washington Büyükelçisi Serdar Kılıç'ın Ermenistan Özel Temsilcisi olarak atanmasının ardından, Ermenistan tarafından da Ruben Rubinyan bu göreve getirilmişti. Ocak 2022'de Moskova'da gerçekleşen ilk görüşmede, iki ülke temsilcileri ilişkilerin tam normalleşmesi hedefiyle ön şartsız müzakerelere devam etme kararı aldı. Bu süreç, uluslararası alanda da olumlu karşılandı.

Türkiye-Ermenistan Normalleşme Sürecinde Önemli Adımlar

Normalleşme çabaları kapsamında, 2020'de durdurulan uçuşlar 2 Şubat 2022'de yeniden başlatıldı. Ardından, 1 Ocak 2023 itibarıyla Türkiye ile Ermenistan arasında doğrudan hava kargo ticaretine izin verildi. Ayrıca, Ermenistan'daki internet sitelerine Türkiye'den erişimdeki engeller kaldırıldı. Ermenistan, 2024'te Türkiye sınırındaki Alican Sınır Kapısı'nın Ermenistan tarafındaki Margara Sınır Kapısı'nı tamamen yenileyerek hizmete hazır hale getirdiğini duyurdu. Tarafların 2025 sonunda aldığı kararla, Türkiye ve Ermenistan diplomatik, hizmet ve hususi pasaport hamilleri için 1 Ocak 2026'dan itibaren ücretsiz e-vize uygulamasına geçildi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın 4 Mayıs'ta yaptıkları görüşmeler sonucunda, Türkiye ile Ermenistan sınırındaki Ani Köprüsü'nün ortak restorasyonuna ilişkin bir mutabakat zaptı imzalandı. Doğrudan ticaretin başlatılmasına yönelik bürokratik hazırlıklar 11 Mayıs itibarıyla tamamlanırken, ortak sınırın açılmasına yönelik teknik ve bürokratik çalışmalar da devam ediyor. Bu yeni düzenlemelerle birlikte, Türkiye'den üçüncü bir ülkeye oradan da Ermenistan'a giden veya tersi yöndeki malların varış noktası 'Ermenistan/Türkiye' olarak belirtilebiliyor. Başbakan Paşinyan, mayıs ayında yaptığı açıklamayla Ahılkelek-Kars demir yolunun da Ermenistan'ın ihracat ve ithalatına açıldığını duyurmuştu.