El Nino Etkisiyle Kavurucu Sıcaklar Kapıda: Uzmanlardan Hayati Uyarılar

Türkiye genelinde etkisini göstermeye başlayan kavurucu sıcaklar, Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün uyarılarıyla dikkat çekiyor. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cavit Işık Yavuz, El Nino'nun küresel ölçekte aşırı sıcaklıklara neden olduğunu ve bu durumun Avrupa'da da çeşitli önlemlerin alınmasına yol açtığını belirtti. Türkiye'de de sıcaklıkların artacağı uyarısında bulunan Prof. Dr. Yavuz, özellikle nem oranındaki artışın sağlık açısından ciddi riskler taşıdığını vurguladı.

Sıcaklık ve nemin birlikte yükselmesinin, vücudun çevresel koşullara uyum sağlama mekanizmalarını zorlayarak 'ısı stresi' olarak adlandırılan bir süreci başlattığını dile getiren Yavuz, bu stresin hafif belirtilerden sıcak çarpması ve koma gibi hayati tehlike arz eden durumlara kadar ilerleyebileceğini ifade etti. Vücudun terleme yoluyla ısı dengesini korumaya çalıştığı bu süreçte, önemli ölçüde su ve mineral kaybı yaşandığına dikkat çekildi.

Aşırı Sıcakların Tetiklediği Sağlık Sorunları

Prof. Dr. Yavuz, artan sıcaklıkların yol açabileceği sağlık sorunlarını sıraladı. Bunlar arasında güneş yanıkları, isilik ve el-ayaklarda şişlik gibi daha hafif belirtilerin yanı sıra, sıcak çarpması gibi hayati risk taşıyan tabloların da görülebileceğini belirtti. Bacak ve kollarda oluşan sıcak kramplarının, vücudun sıcaklığa tepki vermeye başladığının erken bir göstergesi olduğunu sözlerine ekledi.

Bu tür belirtiler ortaya çıktığında yeterli sıvı alımının hayati önem taşıdığını vurgulayan Yavuz, sağlıklı bir yetişkinin sıcak hava dalgaları sırasında günde en az 2,5 ila 3 litre su tüketmesi gerektiğini söyledi. Dünya Sağlık Örgütü'nün de her saat başı en az bir bardak su içilmesini ve su tüketiminin gün içine yayılmasını önerdiğini hatırlattı. Kafeinli, şekerli ve alkollü içeceklerden uzak durulması gerektiğini çünkü bu tür içeceklerin vücuttan daha fazla su kaybına neden olabileceği uyarısında bulundu.

Sıcak Bitkinliği ve Sıcak Çarpması: Hayati Tehlike

Sıcak hava dalgalarının acil servis başvurularında artışa neden olabildiğini belirten Prof. Dr. Yavuz, sıcak kramplarının her zaman acil tıbbi müdahale gerektirmeyebileceğini ancak 'sıcak bitkinliği' olarak adlandırılan daha ileri bir tablonun ortaya çıkabileceğini ifade etti. Sıcak bitkinliğinde kişinin kendisini aşırı bitkin hissettiğini ve yerinden kalkamayacak duruma gelebildiğini, bunun tablonun ilerlediğinin bir işareti olduğunu belirtti.

Özellikle kalp, diyabet ve böbrek hastalarında artan sıcaklıklarla birlikte acil servis başvurularının artabildiğini vurgulayan Yavuz, doğrudan sıcak çarpması gibi komaya kadar gidebilen ağır tabloların da görülebildiğini söyledi. Bu durumda vücudun ısı düzenleme mekanizmalarının bozulduğunu ve hayati tehlikenin başladığını, bilinç kaybının yaşanabildiği bu tür durumların acil servis gerektiren ciddi vakalar olduğunu belirtti.

Sıcak hava dalgalarının hava kalitesini olumsuz etkilediği ve solunum yolu şikayetlerinde artışa neden olabildiği bilgisini de paylaşan Yavuz, solunum yolu hastalığı bulunanların da bu dönemde sağlık kuruluşlarına başvurmak zorunda kalabileceğini ekledi.

Risk Grubundaki Vatandaşlar ve Alınması Gereken Önlemler

Prof. Dr. Yavuz, sıcak hava dalgalarının bazı yaş grupları ve kronik hastalığı olanlar üzerinde daha ciddi sağlık riskleri oluşturduğuna dikkat çekti. 65 yaş üstü bireylerde vücudun sıcaklığa uyum kapasitesinin azaldığını, çocuklarda ise bu kapasitenin henüz tam gelişmemiş olduğunu belirtti. Gebelerde yaşanan fizyolojik değişiklikler nedeniyle sıcakların etkilerinin daha belirgin hissedilebileceğini, ayrıca böbrek, karaciğer ve kalp hastalarının da aşırı sıcaklardan daha hızlı ve daha fazla etkilenebileceğini ifade etti.

Vatandaşlara sıcak hava dalgaları sırasında bireysel önlemler almaları çağrısında bulunan Yavuz, güneşin en etkili olduğu saatlerde dışarı çıkılmaması gerektiğini önerdi. Bulunulan ortamların serin tutulmasının önemine işaret ederek, ev ve iş yerlerinde klima kullanımında 20 ile 25 derece arasındaki sıcaklıkların uygun olduğunu, evler için ideal oda sıcaklığının ise 22-23 derece civarında olduğunu bildirdi.

El Nino'nun etkisiyle sıcaklıkların artabileceği uyarısını yineleyen Yavuz, özellikle sıcak havalarda çocukları, yaşlıları ve evcil hayvanları klima açık olsa dahi araç içerisinde bırakmamak gerektiğini vurguladı. Dışarıdaki 27 derecelik bir hava sıcaklığının, araç içinde kısa sürede çok daha yüksek seviyelere çıkabildiğini belirtti.

Sıcak çarpmasına işaret edebilecek belirtilerin hafife alınmaması gerektiğini belirten Yavuz, bitkinlik, halsizlik, bulantı, kusma ve baş ağrısı gibi durumların vücudun sıcaklıktan etkilenmeye başladığının göstergesi olabileceğini söyledi. Bilinç bulanıklığı, bayılma veya nöbet görülmesi halinde ise vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi'nin aranması gerektiğini sözlerine ekledi.