Dünya Bankası'ndan Küresel Ekonomi Raporu: Büyüme Yavaşlıyor, Enflasyon Yükseliyor

Dünya Bankası, Haziran ayı Küresel Ekonomik Beklentiler Raporu'nda küresel ekonomiye dair karamsar bir tablo çizdi. Orta Doğu'daki çatışmaların enerji fiyatlarını yükseltmesi, enflasyonu artırması ve borçlanma maliyetlerini yükseltmesi nedeniyle küresel büyümenin, Kovid-19 salgını başlangıcından bu yana en düşük seviyeye ineceği öngörülüyor. Rapora göre, küresel büyüme 2025 yılında yüzde 2,9 seviyesinde olacakken, 2026 yılında bu oranın yüzde 2,5'e gerilemesi bekleniyor. Bu rakamlar, Ocak ayında açıklanan tahminlere göre önemli bir düşüşü işaret ediyor. O dönemde küresel ekonomik büyümenin bu yıl için yüzde 2,6 olacağı tahmin edilmişti.

Raporda, küresel büyümenin 2027'de yüzde 2,8'e yükselmesi beklense de, bu oranın 2010'lu yılların ortalamasının 0,4 puan altında kalacağı vurgulandı. Gelişmekte olan ekonomilerdeki zayıf büyümenin, gelişmiş ekonomilerin gelir seviyelerine ulaşma çabalarını sekteye uğrattığı belirtildi. Çin ve Hindistan dışındaki gelişmekte Olan ekonomilerin, kişi başına düşen gelir farkını kapatma konusunda 2028 yılına kadar neredeyse on yıllık bir duraklama yaşayacağı öngörülüyor.

Brent Petrolü ve Enflasyon Baskısı

Raporda, Hürmüz Boğazı'ndaki olası aksamaların enerji piyasalarını ciddi şekilde etkileyebileceği uyarısı yapıldı. Temmuz ayında aksamaların hafifleyeceği varsayımıyla bile Brent petrolünün varil fiyatının bu yıl ortalama 94 dolar olması bekleniyor. Bu rakam, 2025 yılı seviyelerinin yüzde 36 üzerinde bir artış anlamına geliyor. Gübre fiyatlarındaki artışın da gıda fiyatları üzerinde zincirleme bir etki yaratacağı tahmin ediliyor. Tüm bu faktörlerin küresel enflasyonu yukarı çektiği belirtilirken, enflasyonun 2025'te yüzde 3,3 seviyesinden bu yıl yüzde 4'e çıkması bekleniyor.

Raporda, aşağı yönlü risklerin ciddiyetine dikkat çekildi. Enerji arzındaki kesintilerin beklenenden daha şiddetli olması ve buna büyük bir finansal sıkışıklığın eşlik etmesi durumunda, küresel büyümenin 2026'da yüzde 1,3'e kadar gerileyebileceği ve enflasyonun yüzde 4,4'e yükselebileceği belirtildi.

Gelişmekte Olan Ekonomiler ve Dünya Bankası Desteği

Bu yıl gelişmekte olan ekonomilerdeki büyümenin, 2025'teki yüzde 4,4 seviyesinden salgın sonrası en düşük seviye olan yüzde 3,6'ya gerilemesi bekleniyor. 2027'de ise bu oranın yüzde 4,2'ye çıkması öngörülüyor. Çatışmadan doğrudan etkilenen Körfez ekonomilerinin büyümesinde ise ciddi bir daralma öngörülüyor. Bu ekonomilerin büyümesinin 2025'teki yüzde 3,9 seviyesinden 2026'da 0'a yaklaşması bekleniyor. Ancak, ticaretin toparlanması ve yeniden yapılanma harcamalarıyla 2027-2028 yıllarında büyümenin yaklaşık yüzde 5'e dönmesi umuluyor.

Dünya Bankası, krizlerle mücadele eden gelişmekte olan ülkeleri destekleme kararlılığını vurguladı. Orta Doğu'daki çatışmaya yanıt olarak, kurum 25 milyar dolarlık önceden düzenlenmiş finansman dahil olmak üzere, mevcut araçlar aracılığıyla 50 ila 60 milyar dolara kadar kaynağı derhal kullanıma sunduğunu açıkladı. Bu kaynağın, sosyal güvenlik ağlarını destekleyebileceği, mali kapasiteyi artırabileceği ve şirketler ile tarım işletmelerine likidite desteği sağlayabileceği belirtildi. Şu ana kadar 30'dan fazla ülke, bu müdahale planı kapsamında Dünya Bankası ile aktif olarak çalışıyor. Çatışma ve ekonomik yansımalarının devam etmesi halinde, Dünya Bankası desteğini 15 ay boyunca 80 ila 100 milyar dolara çıkarabileceği ifade edildi.

Ülke Bazlı Büyüme Tahminleri

Raporda, ABD ekonomisinin bu yıla ilişkin büyüme beklentisi yüzde 2,2'de korunurken, 2027 için beklenti yüzde 1,9'dan yüzde 2,1'e yükseltildi. Japonya için büyüme beklentisi yüzde 0,8'den yüzde 0,7'ye, Euro Bölgesi için yüzde 0,9'dan yüzde 0,8'e ve Çin için yüzde 4,4'ten yüzde 4,2'ye düşürüldü. Çatışmalardan etkilenen Orta Doğu, Kuzey Afrika, Afganistan ve Pakistan bölgesinin bu yıla dair büyüme beklentisi 2,7 puan azalışla yüzde 1,6'ya revize edildi. Suudi Arabistan için büyüme tahmini yüzde 4,3'ten yüzde 3,1'e, Birleşik Arap Emirlikleri için ise yüzde 5'ten yüzde 2,4'e indirildi.