Depozito Sistemi Başladı, Su Fiyatlarına Gizli Zam İddiası: Vatandaş İsyan Etti
Çevreye duyarlı depozito yönetim sistemi (DOA) devreye girerken, bazı su ve içecek markalarının ürün fiyatlarını 3 ila 5 lira arasında artırdığı iddia edildi. Tüketiciler, 1 liralık depozito bedelinin çok üzerinde yapılan bu artışlara sosyal medyadan tepki gösterdi.
Çevreyi korumak ve ambalaj atıklarını ekonomiye kazandırmak amacıyla hayata geçirilen Depozito Yönetim Sistemi (DOA) uygulaması, bazı içecek ve su markalarının fiyat politikaları nedeniyle tartışma yarattı. Sistemin temel amacı, tüketicinin ürün alırken ödediği 1 liralık depozito bedelini, boş şişeyi iade ettiğinde geri almasını sağlamak. Ancak bazı firmaların, depozito bedelinin çok üzerinde fiyat artışları yaptığı iddiaları, tüketicilerin tepkisini çekti. Sosyal medyada binlerce paylaşımda bulunan vatandaşlar, ürün fiyatlarındaki 3 ila 5 lira arasındaki artışların fırsatçılık olduğunu savunuyor.
Depozito Sistemi ve Fiyat Artışları Arasındaki Bağlantı
Depozito Yönetim Sistemi'nin devreye girmesiyle birlikte, bazı ambalajlı su üreticilerinin etiket fiyatlarını önemli ölçüde artırması dikkat çekti. Tüketiciler, normalde 1 lira olması gereken depozito bedeli yerine, ürün fiyatlarında çok daha yüksek artışlarla karşılaştıklarını belirtiyor. Bu durum, daha önce petrol fiyatlarındaki artışlar gerekçe gösterilerek yapılan zamların ardından, firmaların yeni bir maliyet kalemi yaratma çabası olarak yorumlanıyor. Sektör kaynakları, bu fiyat artışlarının maden suyu ve soda gibi diğer içecek ürünlerine de sıçrayabileceği uyarısında bulunuyor. DOA logolu cam şişe maliyetlerinin gerekçe gösterileceği yeni bir zam hazırlığı içinde olunduğu ifade ediliyor.
Tüketici Hakları ve Sistemin İşleyişi
Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu, su markalarının depozito sistemini zam gerekçesi olarak kullanmasını sert bir dille eleştirdi. Ağaoğlu, firmaların zaten mevcut yönetmelikler gereği geri kazanım bedellerini ödediğini ve DOA süreciyle ilgili pilot uygulamaların yılbaşından beri devam ettiğini hatırlattı. Bu nedenle, sisteme binen ekstra bir maliyetin söz konusu olmadığını vurguladı. Ağaoğlu, depozito iadelerinin Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yönetilen merkezi bir sistem üzerinden yapıldığını belirtti. Üretici firmalar, piyasaya sürdükleri ürün başına belirlenen depozito bedelini TÜÇA'nın fonuna yatırıyor. Tüketicinin ödediği bu bedel, boş ambalaj iade edildiğinde Türkiye Emlak Katılım Bankası altyapısı üzerinden tüketicinin e-Cüzdan'ına aktarılıyor. Ancak etiketlerdeki bu yüksek fiyat artışlarının, depozito bedelinin çok üzerinde olduğu belirtiliyor.
Şeffaflık Çağrısı ve Çözüm Önerileri
Vatandaşların yaşadığı fiyat karmaşasını gidermek ve yapılan artışların şeffaf bir şekilde anlaşılabilmesi için uzmanlar, etiketlerde "Fiyata 1 TL Depozito Bedeli Dahildir" ibaresinin zorunlu hale getirilmesini talep ediyor. Bu sayede tüketiciler, ödedikleri paranın ne kadarının depozito bedeli olduğunu ve ne kadarının markanın kendi uyguladığı zamdan kaynaklandığını net bir şekilde görebilecek. Bu adımın, hem tüketici haklarını koruyacağı hem de depozito sisteminin amacına ulaşmasına katkı sağlayacağı düşünülüyor.
