Depozito Sistemi Sokak Toplayıcılarını Nasıl Etkiledi?

Türkiye genelinde 1 Temmuz tarihi itibarıyla uygulanmaya başlanan Depozitosu Olan Ambalajlar Sistemi (DOA), geri dönüşüm süreçlerinde önemli bir adım olarak görülüyor. Ancak, sistemin yürürlüğe girmesinin ardından sosyal medyada, özellikle sokak toplayıcılarının gelirlerinin bu durumdan olumsuz etkilendiği yönünde iddialar ortaya atıldı. Bu iddialar üzerine, sistemin sokak toplayıcıları üzerindeki etkileri ve karşılaştıkları durum daha yakından incelendi.

DOA Sistemi ve Sokak Toplayıcılarının Deneyimleri

Depozito iade sisteminin başlamasıyla birlikte, daha önce atık malzemeleri toplayarak geçimini sağlayan birçok sokak toplayıcısı, yeni düzende bazı zorluklarla karşılaştıklarını ifade ediyor. Edinilen bilgilere göre, toplanan ambalajların depozito bedeli karşılığında iade edilmesi, toplayıcıların gelir modellerini etkiledi. Bazı toplayıcılar, eskiden atık malzemeleri daha serbest bir şekilde toplayıp satabildiklerini belirtirken, yeni sistemle birlikte bu durumun değiştiğini dile getiriyorlar.

Konuyla ilgili görüş bildiren sokak toplayıcıları, sistemin ilk etapta kafa karıştırıcı olduğunu ve nasıl bir yol izleyecekleri konusunda belirsizlik yaşadıklarını aktardı. Daha önce serbest piyasada belirli bir değere satılan plastik, cam ve metal ambalajların, şimdi depozito iade noktalarına teslim edilerek küçük meblağlar karşılığında geri alındığı belirtiliyor. Bir toplayıcı, bu durumun gelirlerinde düşüşe neden olduğunu ve geçimlerini sağlamakta zorlandıklarını ifade etti.

Yeni Sistemde Fiyatlandırma ve Beklentiler

DOA sistemine göre, depozito ödenmiş ambalajlar, tüketicilere geri ödeme noktaları aracılığıyla iade ediliyor. Bu durum, sokak toplayıcılarının topladıkları ambalajları eskisi gibi doğrudan satabilme imkanını kısıtlıyor. Toplayıcılar, eskiden topladıkları malzemeleri daha yüksek fiyatlarla satabildiklerini, ancak şimdi bu malzemeleri depozito iade noktalarına götürdüklerinde daha düşük bir karşılık alabildiklerini belirtiyorlar. Bir toplayıcı, “Eskiden alan yoktu, şimdi 1 liradan satıyoruz” şeklinde konuştu. Bu durum, toplayıcıların gelirlerini doğrudan etkileyen bir faktör olarak öne çıkıyor.

Sokak toplayıcıları, yeni sistemin kendileri için daha düzenli bir gelir kapısı oluşturabileceği beklentisiyle birlikte, mevcut uygulamada karşılaştıkları zorlukların giderilmesini talep ediyor. Sistemin tam olarak oturması ve toplayıcıların yeni düzene adapte olması için ek düzenlemelerin veya desteklerin gerekebileceği düşünülüyor. Uzun yıllardır bu işi yapan birçok kişi için, DOA sisteminin getirdiği değişikliklerin işleyişlerini ve gelirlerini nasıl şekillendireceği merak konusu olmaya devam ediyor.