Çocuklarda Boy Uzaması: Her Kısalık Hastalık Değil
Çocuk Endokrinoloji Uzmanı Prof. Dr. Servet Erdal Adal, çocuklarda boy kısalığının yüzde 80 oranında normal gelişim sürecinin bir parçası olduğunu belirtti. Ancak büyüme hızındaki düşüşlerin takip edilmesi gerektiğini vurguladı.
Çocuklarda büyüme ve gelişimin en önemli göstergelerinden biri olan boy uzaması, ailelerin yakından takip ettiği bir konu. Ancak her boy kısalığı endişe verici bir sağlık sorununun işareti olmayabilir. Medipol Mega Üniversitesi Hastanesi'nden Çocuk Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Servet Erdal Adal, çocukluk çağındaki büyüme farklılıklarının büyük bir kısmının normal gelişim sürecinin bir parçası olduğunu, ancak bazı durumlarda altta yatan bir sağlık sorununun belirtisi olabileceğini açıkladı.
Her Boy Kısalığı Hastalık Değildir
Prof. Dr. Adal, çocuk polikliniklerine başvuran hastaların önemli bir bölümünün aslında normal gelişim sınırları içerisinde yer aldığını belirtti. Uzmana göre, başvuran çocukların yaklaşık yüzde 80'i "normalin varyantı" olarak adlandırılan grupta bulunuyor. Bu grupta sıklıkla ailevi boy kısalığı veya ergenlik gecikmesine bağlı durumlar görülüyor. Bu çocuklar genellikle düzenli doktor takibi ile izleniyor.
Çocuklarda büyümenin belirli periyotlarla değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Adal, şu bilgileri paylaştı:
- Ergenlik öncesi dönemde çocuklar yılda ortalama 5 ila 7 santimetre uzar.
- Aynı dönemde kilo alımı ise ortalama 2-3 kilogram civarındadır.
- Bu değerlerin altında kalan büyüme durumlarında mutlaka detaylı bir araştırma yapılması gerekir.
Büyümenin mevsimsel olarak da değişiklik gösterebildiğini belirten Prof. Dr. Adal, çocukların yaz aylarında daha hızlı uzama eğiliminde olduğunu söyledi.
Ergenlikte Büyüme Hızlanıyor, Uyku Önem Kazanıyor
Ergenlik dönemi, büyüme hızının belirgin şekilde arttığı bir evredir. Prof. Dr. Adal, bu süreçte kız çocuklarında ortalama 20 santimetre, erkek çocuklarında ise 25-30 santimetreye varan uzamalar görülebileceğini ifade etti. Kızlarda ergenlik sürecinin yaklaşık 2-2,5 yıl sürerken, erkeklerde bu sürenin daha uzun olduğunu belirtti.
Büyüme hormonunun salgılanma zamanlamasının önemine de dikkat çeken Prof. Dr. Adal, büyüme hormonunun en yoğun şekilde gece saatlerinde, özellikle 22.00 ile 03.00 arasındaki uykuda salgılandığını vurguladı. Bu nedenle çocukların erken saatlerde uyumasının sağlıklı büyüme için kritik önem taşıdığını belirtti. Ayrıca, telefon, tablet ve bilgisayar gibi dijital cihazların kullanımının da dolaylı olarak uyku düzenini ve dolayısıyla büyümeyi etkileyebileceği uyarısında bulundu.
Sağlıklı Büyüme İçin Beslenme ve Takip Şart
Beslenmenin çocukların büyüme süreci üzerindeki etkisine de değinen Prof. Dr. Adal, Akdeniz tipi beslenmenin sağlıklı büyüme için en uygun model olduğunu söyledi. Mevsiminde sebze tüketimi, ev yapımı yoğurt, turşu gibi doğal fermente ürünler ve genel olarak doğal gıdaların büyüme açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.
Prof. Dr. Adal, çocukların büyüme sürecinin düzenli olarak uzmanlar tarafından takip edilmesinin altını çizerek, beklenen büyüme değerlerinin altına düşüldüğünde mutlaka bir hekime başvurulması gerektiğini hatırlattı.
