Buca'da Yangın Sonrası Kaçak Villa Skandalı: Bilirkişi Raporu Ortaya Çıkardı

İzmir'in Buca ilçesinde, Cumhuriyet Başsavcılığı'nın koordinasyonunda yürütülen ve belediye yönetimini sarsan yolsuzluk operasyonunda, bilirkişi raporuyla önemli detaylar ortaya çıktı. Buca Doğancılar Mahallesi'ndeki ormanlık alanda çıkan yangının ardından bölgede yükselen kaçak villalar ve belediyenin bu yapılaşmaya sağladığı iddia edilen 'yasal kılıf', soruşturmanın merkezine oturdu. Operasyon kapsamında, aralarında mevcut ve önceki dönem belediye başkanlarının da bulunduğu 42 kişi tutuklandı.

Yangın Küllerinin Üzerine Kaçak Villalar Yükseldi

Bilirkişi raporunda, Doğancılar Mahallesi Belenkuyu Mevkii'ndeki bir parselde yaşanan usulsüzlükler tüm çıplaklığıyla belgelendi. 18 Eylül 2023 tarihinde meydana gelen orman yangını sonrasında, yangın öncesinde başlayan kaçak yapılaşmanın hız kazandığı tespit edildi. Nisan 2022'de tek bir yapı bulunan parselde, Kasım 2022'de eski yapının yıkılarak yerine 5 blokluk bir inşaat için temel atıldığı belirlendi. Yangından sadece iki hafta sonra, 2 Ekim 2023 tarihinde Buca Belediyesi Yapı Kontrol Müdürlüğü tarafından bu yapılar için 'yapı tatil zaptı' düzenlenmesine rağmen, inşaatın durmadığı ve 2024-2025 başı itibarıyla 5 kaçak villanın kaba inşaatının tamamlanıp peyzaj aşamasına geçildiği uydu görüntüleriyle saptandı.

'Hayalet Bina' Üzerinden Yasal Kılıf Uydurma Girişimi

Soruşturmanın en dikkat çekici unsurlarından biri, belediye yönetiminin 'mevcut olmayan bir bina' üzerinden kaçak yapılara yasal zemin hazırlama çabası oldu. Rapora göre, 1 Ağustos 2024 tarihinde, yerinde artık bulunmayan eski bir bina adına İmar Kanunu'nun Geçici 11. Maddesi kapsamında başvuru yapıldı. Tutuklanan Harita Müdürü Toygun Varol'un biriminin, aynı gün içinde bu 'hayalet yapı'nın kanun kapsamında olduğunu onayladığı ve böylece orman alanında yükselen 5 kaçak villanın sisteme dahil edilmeye çalışıldığı belirtildi.

Rüşvet ve Usulsüzlük Sistemi: 'Sabun' ve 'Yapıştırma'

Operasyonda deşifre edilen 'Rüşvet Fabrikası'nın, imar usulsüzlüklerini gizlemek için özel yöntemler kullandığı ortaya çıktı. Müteahhitlerin, projelerdeki kat fazlası veya kitle aşımı gibi aykırılıkları, belediye görevlilerine para, daire veya lüks yazlık karşılığında onaylattığı ve bu trafiğe kendi aralarında 'sabun' adını verdikleri belirlendi. Teknik usulsüzlükleri gizlemek için 'proje yapıştırma' yöntemiyle kaçak yapılara geriye dönük evrak düzenlendiği saptandı.

Hem 'Geçmiş Olsun' Hem Kaçak Yapılaşmaya Göz Yumma

Yangın çıktığı dönemde Buca Belediye Başkanı olan Erhan Kılıç'ın, olay yerine giderek 'Kentimizin akciğerleri yanıyor, içimiz yanıyor' şeklinde açıklamalar yapmasına rağmen, o tarihlerde yanan alandaki kaçak yapılaşmaya göz yumduğu bilirkişi raporuyla belgelendi. Yangından hemen önce (Haziran 2023) 5 kaçak villanın kaba inşaatının yükseldiği, yangından sonra ise 'yapı tatil zaptı' düzenlenmiş gibi gösterilse de inşaat faaliyetlerinin Kılıç döneminde durmadığı ve peyzaj aşamasına geldiği belirtildi. Mevcut Başkan Görkem Duman döneminde ise yapı tatil zaptına rağmen inşaatın devam ettiği ve kaçak yapıların yasal zemine oturtulması için 1 Ağustos 2024'te 'hayalet bina' üzerinden yapılan başvuru ve onay ile kritik adımın atıldığı kaydedildi.

Buca'da Yaygın İmar Usulsüzlükleri

Bilirkişi heyetinin incelemeleri, usulsüzlüklerin sadece orman alanı ile sınırlı kalmadığını gösterdi. Adatepe Mahallesi'nde sanayi tesisi alanlarına 20 katlı ofis binaları için ruhsat verildiği, Tınaztepe, Dumlupınar ve Kocatepe mahallelerinde planlarda 4 kat görünen yerlere 11, 13 ve 15 katlı binalar yapıldığı, hatta bir projede 15.80 metre olması gereken yüksekliğin 45 metreye çıkarıldığı tespit edildi.

Tutuklanan İmar Kadrosu

Operasyon kapsamında Planlama ve İmar Müdürü Ayşe Kalafat, Harita Müdürü Toygun Varol, İmar Durum Şefi Aras İş ve Oturma Birim Şefi Ahmet Çakar gibi kritik isimlerin tutuklanması, belediye içindeki 'organize imar çarkı'nın varlığını açıkça ortaya koydu. Bilirkişi raporu, belediye kaynaklarının yolsuzlukları gizlemek için kullanıldığını ve muhbirlerin darp edildiği bir ortamda orman alanlarının ranta kurban edildiğini adli makamlara tescillemiş oldu.