Beyaz Et Sektöründe Kartel İddialarına Denetimli Kayyum Dönemi
Türkiye'de beyaz et sektöründe faaliyet gösteren 13 büyük firmaya, haksız fiyat artışları ve rekabet ihlali iddiaları üzerine denetimli kayyum atandı. Kayyumlar, şirketlerin faaliyetlerini yakından izleyecek.
Beyaz et sektöründe uzun süredir devam eden haksız fiyat artışları ve rekabeti ihlal eden uygulamalara yönelik hukuki süreçte önemli bir gelişme yaşandı. Türkiye'nin önde gelen 13 tavukçuluk firmasına, mahkeme kararıyla denetim kayyumu atanmasına karar verildi. Bu firmalar arasında Şenpiliç, Banvit, Erpiliç, Lezita, Keskinoğlu, Hastavuk, Bakpiliç, Bupiliç, Akpiliç, Aspiliç, Gedik Tavukçuluk, Orvital ve AY-Pİ Tavukçuluk bulunuyor.
Denetim kayyumu atanması kararı, şirketlerin mevcut yönetim ve çalışanlarının görevlerine devam edeceği ancak tüm çalışmaların kayyum heyetleri tarafından titizlikle takip edileceği anlamına geliyor. Bu sürecin temel amacı, piyasa dinamiklerini kontrol altında tutmak ve sektörde şeffaflığı artırmak olarak belirtildi. Şirketlerin üretim, tedarik, satış ve günlük operasyonları, mevcut yönetim ve çalışanlarıyla birlikte kesintisiz olarak sürdürülecek.
KAYYUMLARIN GÖREV TANIMI BELİRLENDİ
Göreve başlayan denetim kayyumlarının birincil sorumluluğu, şirketlerin günlük faaliyetlerini, mali kayıtlarını, stok durumlarını ve piyasaya sundukları fiyat listelerini anlık olarak izlemek olacak. Kayyumlar, şirket içindeki çalışmaları yakından gözlemleyerek serbest piyasa koşullarına aykırı olabilecek olası durumların önüne geçmeyi hedefleyecek. Bu süreçte, şirket yönetimleri de günlük faaliyetlerine kayyumların gözetimi altında devam edebilecek.
İLETİŞİM AĞLARI VE FİYAT PAYLAŞIMLARI İDDİALARI
Soruşturma dosyasına giren deliller arasında, firma yöneticileri arasındaki iletişim ağları dikkat çekiyor. Bazı WhatsApp gruplarında, rakip firmaların güncel tavuk fiyatlarının detaylı bir şekilde paylaşıldığı ve gelecekteki fiyat artışlarının önceden belirlendiği yönünde iddialar yer alıyor. Bu durum, sektörde ortak hareket ederek fiyatları manipüle etme girişimleri olarak değerlendiriliyor.
RAPORLARDAKİ KARTELLEŞME İDDİALARI
Yetkili merciler tarafından hazırlanan raporlarda, söz konusu şirketlerin serbest piyasa kurallarını ihlal ederek ortak hareket ettiklerine, yani kartelleşme oluşturduklarına dair ciddi iddialar bulunuyor. Raporlardaki ana başlıklar şu şekilde sıralanıyor:
- Fiyatların Ortaklaşa Belirlenmesi: Henüz piyasaya duyurulmamış zamlı fiyat listelerinin özel iletişim grupları üzerinden önceden paylaşıldığı öne sürülüyor.
- Ticari Sırların İfşa Edilmesi: Günlük kesim sayıları, stok miktarları, bayilere uygulanan iskonto oranları gibi gizli tutulması gereken bilgilerin rakip firmalarla paylaşıldığı iddia ediliyor.
- İndirim Taleplerine Organize Direniş: Tüketicinin daha uygun fiyata ulaşmasını engellemek amacıyla ortak kararlar alındığı, bir zincir marketin indirim talebinin topluca reddedildiği yazışmaların raporlarda yer aldığı belirtiliyor.
- Maliyet ve Etiket Fiyatı Arasındaki Uçurum: Üretim maliyetlerindeki artışlar sınırlı kalırken, etiket fiyatlarına fahiş oranlarda zam yapıldığı tespit edildi. Örneğin, bütün piliçte maliyet artışı %21-44 iken fiyatın %64-84 oranında, tavuk kanadında ise maliyet artışı %39 iken satış fiyatının %115 oranında yükseltildiği iddiaları mevcut.
GEÇMİŞTE DE CEZA KESİLMİŞTİ
Daha önce, Eylül 2025'te Rekabet Kurulu tarafından beyaz et sektörüne yönelik yürütülen bir başka soruşturma kapsamında bu 13 firmaya toplam 3 milyar 700 milyon lira idari para cezası kesilmişti. Kayyum atanması kararıyla, sektördeki bu tür iddiaların tekrarlanmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
BAŞSAVCILIK AÇIKLAMASI
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan yapılan açıklamada, beyaz et sektöründeki fiyat artışlarına ilişkin şikayetler ve temel gıda ürünlerine erişim hassasiyeti dikkate alınarak soruşturma başlatıldığı belirtildi. Açıklamada, denetim kayyımlığı tedbirinin şirketlere el konulması veya ticari faaliyetlerin durdurulması anlamına gelmediği vurgulandı. Kayyumların görevinin, şirketlerin karar, işlem, ticari faaliyet ve finansal süreçlerinin hukuka uygunluk yönünden izlenmesi olduğu ifade edildi. Bu tedbirin amacının, üretim ve tedarik zincirinde aksaklık yaşanmasını önlemek, beyaz et arzının kesintisiz devamını sağlamak ve piyasada stokçuluk, satıştan kaçınma, suni fiyat artışı gibi rekabeti bozucu uygulamaları engellemek olduğu kaydedildi. Başsavcılık, soruşturmanın serbest piyasa düzeni, adil rekabet ortamı, tüketici hakları ve kamu yararının korunması amacıyla titizlikle sürdürüldüğünü bildirdi.
