Baraj Patladı Yalanı: Depremde Kaosa Yol Açan Dezenformasyonun Ardından Gelen Süreç

Kahramanmaraş merkezli yıkıcı depremlerin ardından Türkiye, hem büyük bir doğal afetle mücadele etti hem de organize dezenformasyon kampanyalarının hedefi oldu. 6 Şubat 2023'te meydana gelen ve 53 bin 537 kişinin hayatını kaybettiği depremler sırasında, özellikle sosyal medya üzerinden yayılan yanlış bilgiler, kamuoyunda vicdani istismara yol açtı. 1999 Marmara depremlerine ait eski fotoğraflar ve Suriye'deki iç savaş enkazı görüntüleri, deprem bölgesinin güncel durumuymuş gibi paylaşıldı. Ancak en tehlikeli ve kaotik yalanlardan biri, BaBaLaTV'nin kurucusu Oğuzhan Uğur tarafından 7 Şubat 2023 sabahı yapılan "Hatay Yarseli Barajı patladı" iddiasıydı.

Baraj Yalanının Yarattığı Panik ve Kaos Ortamı

Bu asılsız ihbar, depremin ilk günlerinde zaten büyük bir travma yaşayan Hatay'da korku dolu anların yaşanmasına neden oldu. Bölgede yardım çalışmalarına katılan gönüllüler, o anları "mahşer yeri gibiydi" diyerek anlatıyor. Bir tesisat ustası, baraj yalanının ardından yaşanan paniği şu sözlerle aktardı: "İnsanlar öyle bir kaçışıyor, öyle bir kaçışıyor ki... Molozların üzerinden koşmaya çalışanlar, birbirini ezenler, yıkıntının üzerinden aşağı atlayanlar oldu. Tam bir kıyamet kopmuş gibiydi." Bu kaos ortamında insanlar nereye gideceklerini bilemezken, yaklaşık yarım saat sonra bölgede böyle bir barajın bulunmadığı ve patlama ihtimalinin olmadığı anlaşıldı. Ancak bu geç farkındalık, pek çok kişinin güvenli bölgelere ulaşmasını engelledi.

Yalan haber, bölgeye ulaşmaya çalışan yardım ekipleri ve iş makinelerinin ilerlemesini de ciddi şekilde aksattı. Ana yollar, şehirden ayrılmaya çalışan binlerce araçla kilitlenince, enkaz altında yardım bekleyenlere ulaşmak imkansız hale geldi. Kolluk kuvvetleri ve devlet görevlileri, yollara çıkarak halkı sakinleştirmeye ve baraj yalanının gerçek olmadığını anlatmaya çalıştı. Görgü tanıklarının ifadelerine göre, bu dezenformasyon nedeniyle, kurtulma ihtimali olan birçok insan kurtarılamadı. Yarseli Barajı'na yaklaşık 1 kilometre mesafede yaşayan Ahmet Metin Sezer, bu durumun mahallesinde yaşayanları da etkilediğini belirterek, "Canlı kurtulma ihtimali olan insanlar kurtarılamadı, bu yapılan paylaşım canlara mal oldu" dedi.

Hukuki Süreç ve Beraat Kararı

BaBaLaTV'nin yaydığı "baraj patladı" iddiası üzerine İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından bir soruşturma başlatıldı. Hazırlanan iddianamede, bu yalanın arama kurtarma çalışmalarını en az 3,5 saat aksatmış olabileceği belirtildi. Oğuzhan Uğur ve iki sanık hakkında, 1 yıl 6 aydan 4 yıl 6 aya kadar hapis cezası talep edildi. Yaklaşık 2,5 yıl süren yargılama sonucunda, İstanbul 46. Asliye Ceza Mahkemesi, tüm sanıklar hakkında beraat kararı verdi. Mahkeme ayrıca, yaklaşık 45 bin liralık avukatlık ücretinin kamu hazinesinden karşılanmasına hükmetti.

Ancak bu karar kesinleşmedi. Cumhuriyet savcısı ve müşteki avukatları, mahkemenin kararına itiraz ederek dosyayı Bölge Adliye Mahkemesi'ne taşıdı. Dava süreci şu an üst mahkemede yeniden değerlendiriliyor.

Sosyal Medyada "Devlet Aklı Unutmaz" Yorumları

Oğuzhan Uğur, daha sonra Ahbaplar suç örgütü soruşturması kapsamında 17 Temmuz'da gözaltına alınmış ve 21 Temmuz'da tutuklanarak cezaevine gönderilmişti. Uğur'un, 7 Şubat 2023'te sabah 07:40'ta "baraj patladı" yalanını yaydığı saatte, 17 Temmuz'da yine sabah 07:40'ta polis ekiplerince gözaltına alınması, sosyal medyada "Devlet aklı unutmaz!" şeklinde yorumlara neden oldu.