Ayasofya'nın Ana Kubbesinde Yeni Aşama: Koruyucu Membran Uygulanıyor

Ayasofya-i Kebir Camii'nde devam eden restorasyon çalışmalarında önemli bir aşamaya geçildi. Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen çalışmalarda, ana kubbenin üzerine geçici bir çelik koruma sistemi kuruldu ve bu sistem özel bir teknolojiye sahip sekiz dilimli membran ile kaplanmaya başlandı. Bu yenilikçi uygulama sayesinde, kubbe üzerindeki güçlendirme ve onarım faaliyetleri, olumsuz hava koşullarından etkilenmeden güvenli bir şekilde sürdürülebilecek.

Ayasofya'da Cumhuriyet Döneminin En Kapsamlı Restorasyonu

Ayasofya Bilim Kurulu üyesi Prof. Dr. Asnu Bilban Yalçın ve inşaat mühendisi Doç. Dr. Mehmet Selim Ökten, bu restorasyon sürecinin Cumhuriyet döneminde Ayasofya'da gerçekleştirilen en kapsamlı çalışmalardan biri olduğunu vurguladılar. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un da yakından takip ettiği projede, en gelişmiş ve bilimsel yöntemler kullanılarak tarihi yapının özgün dokusunun korunması hedefleniyor. Yalçın, kurulan brandalar sayesinde gece de çalışmaların devam ettiğini belirtti.

Çalışmalar kapsamında Kuzey Doğu Minaresi'nin statik güçlendirmesi tamamlandıktan sonra kubbe üzerindeki zararlı maddelerin temizlenmesine geçilecek. Ana duvar örgüsüne erişim sağlanacak ve kubbe altındaki Bizans mozaiklerinin korunması önceliklendirilecek. Yapı içerisinde de büyük bir iskelenin kurulumu tamamlanırken, dış cephelerde de iskele çalışmalarıyla restorasyon projesi ilerliyor.

Deprem Güvenliği ve Kubbenin Gerçek Durumu

Restorasyon projesinin temel hedeflerinden biri de Ayasofya'nın deprem güvenliğini en üst seviyeye çıkarmak. Doç. Dr. Mehmet Selim Ökten, bu amaçla ana kubbede kapsamlı güçlendirme çalışmaları yapılacağını ifade etti. Ökten, 1850'lerde Fossati tarafından yapılan geniş çaplı çalışmadan bu yana Ayasofya'da bu denli kapsamlı bir müdahalenin ilk kez gerçekleştirildiğini belirtti. Bu sayede, Türkiye'nin deprem kuşağında yer alması nedeniyle yapının yapısal bütünlüğünün güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Kubbenin güçlendirilmesi için mevcut kurşun kaplamanın kaldırılması gerekliliği, geçici çelik iskele ve membran sisteminin kurulmasına yol açtı. Bu koruyucu sistem, restorasyon ekibinin yıl boyunca 7 gün 24 saat kontrollü çalışma koşullarına sahip olmasını sağlıyor. Kurşun örtünün kaldırılmasının ardından, kubbenin zaman içindeki gerçek durumu ilk kez bütüncül bir şekilde gözlemlenebilecek. Bu gözlemler, restorasyon kararlarını doğrudan etkileyecek ve Ayasofya'nın yapı tarihi hakkında önemli bilimsel veriler sunacak.

Membran sisteminin sadece hava koşullarına karşı değil, aynı zamanda yangın güvenliği ve ileri teknoloji özellikleri ile de yapıyı koruyacağı belirtildi. Bu koruma, kubbe altındaki değerli Bizans mozaiklerini de güvence altına alacak. Yapı radarı ve ileri tarama teknolojileriyle ana kubbenin detaylı incelemesi yapılacak. Sanat tarihçileri, mimarlar, malzeme uzmanları ve inşaat mühendislerinden oluşan Bilim Kurulu, elde edilen verilerle restorasyonun bilimsel temelde ilerlemesini sağlayacak.

Doç. Dr. Ökten, Ayasofya'da ilk kez yapının tüm bileşenlerini kapsayan bütüncül bir restorasyon yaklaşımı uygulandığını kaydetti. Çalışmalar eş zamanlı olarak ana kubbe, minareler ve cephelerde sürüyor. Beyazıt Minaresi'nin güçlendirmesi tamamlanırken, Fatih ve Mimar Sinan minareleri ile ana kubbe güçlendirmeleri devam edecek. Cephe restorasyonlarında ise özgün yapıya en uygun malzemeler titizlikle seçiliyor. Bu çalışmaların, gelecek nesilleri de gözeten sürdürülebilir bir koruma anlayışıyla yürütüldüğü ve belirli periyotlarla devam edeceği ifade edildi.