Arnavutluk'ta Trump'ın Damadı İçin Doğa Katliamı: Milyar Dolarlık Rant Skandalı

Arnavutluk'un eşsiz Adriyatik kıyıları, ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı Jared Kushner'in başında olduğu devasa bir turizm projesi nedeniyle geri dönülemez bir yıkımla karşı karşıya kaldı. 1.6 milyar dolarlık otel ve villa projesi, ülkeyi ayağa kaldıran ve günlerdir süren kitlesel protestolara yol açtı. Çevre aktivistleri ve yerel halk, hükümetin koruma altındaki doğal alanları ranta açmak için yasaları çiğnediği iddialarına tepki gösteriyor.

Arnavutluk'un güneybatısındaki Vjosa Nehri deltasının bir parçası olan Pishe Poro-Narta Koruma Alanı'nda hayata geçirilmesi planlanan proje, Avrupa'nın son vahşi nehirlerinden biri olarak bilinen Vjosa'nın ekosistemini tehdit ediyor. Çevre örgütleri, bölgenin biyoçeşitlilik açısından küresel öneme sahip olduğunu ve projenin bu hassas dengeyi yok edeceğini belirtiyor.

Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, projenin ülkenin turizmdeki yükselişini hızlandıracak bir fırsat olduğunu savunarak, “Ben burada olduğum sürece bu yatırımın durma ihtimali yok” ifadelerini kullandı. Ancak bu açıklamalar, çevrecilerin ve muhalefetin tepkisini daha da artırdı.

Skandalın büyümesiyle birlikte Arnavutluk'un yolsuzlukla mücadele savcılığı SPAK harekete geçti. Savcılık, projenin koruma statüsünü etkileyen ve arazi mülkiyetinin nasıl elde edildiğini belirleyen 2024 yılındaki tartışmalı yasal değişiklikler dahil olmak üzere proje hakkında bir soruşturma başlattı. Bu yasal düzenlemelerin, Kushner'in yatırım firması Affinity Partners'ın önünü açmak amacıyla yapıldığı iddia ediliyor.

BirdLife International'a göre, iş makinelerinin girdiği hassas ekosistemin tamamen yok olacağı uyarısı yapılıyor. BirdLife Avrupa ve Orta Asya Politika Başkanı Anouk Puymartin, “Küresel öneme sahip koruma altındaki bir alan saldırı altında ve insan bu yıkımın sona ermesini talep ediyor. Doğa herkese aittir, bir avuç yatırımcıya değil” dedi. PPNEA Direktörü Aleksandr Trajçe ise, “Koruma alanları hakkındaki yasa AB standartlarına uygun hale getirildiğinden, korunacak çok az şey kalacağından endişe ediyoruz. Burada yaşananlar emsalsiz” ifadelerini kullandı.

Projenin hayata geçirileceği bölge, flamingolar ve Dalmatia pelikanları gibi nesli tehlike altındaki türler başta olmak üzere 70'ten fazla tehlike altındaki türe ve 200'den fazla kuş türüne ev sahipliği yapıyor. Ayrıca, milyonlarca kuşun göç yolu üzerinde kritik bir durak noktası olan Adriyatik Göç Yolu üzerinde yer alıyor. Bölgedeki sular, Akdeniz foklarının ve deniz kaplumbağalarının önemli yaşam alanlarından biri.