Antik Apollonia-Arsuf'ta 'Çöp Çukuru'ndan 1500 Yıllık Hazine Çıktı
İsrail'de bulunan antik Apollonia-Arsuf kentinde, ilk bakışta sıradan bir çöp alanı zannedilen yerden Bizans dönemine ait yüzlerce sağlam ve değerli eser çıkarıldı. Arkeologlar, bu 'çöplük'te 400'den fazla sikke, kandil ve takı buldu.
İsrail'in antik Apollonia-Arsuf kentinde yapılan arkeolojik kazılarda, başlangıçta sıradan bir çöp alanı olarak değerlendirilen bir bölgeden, Bizans dönemine ait yüzlerce sağlam ve değerli eser gün yüzüne çıkarıldı. Pers döneminden Haçlı Seferleri'ne kadar 1.500 yılı aşkın kesintisiz yerleşime sahne olan kentteki bu beklenmedik keşif, arkeoloji dünyasında ilgi uyandırdı.
Kazı Alanındaki Sürpriz Keşif
Antik kentin tarım arazisinde gerçekleştirilen kazılarda, zamanla üst üste biriken günlük yaşam kalıntılarının karmaşık bir tablo oluşturduğu görüldü. Kazının merkezindeki 30 metreden geniş devasa çukurda, arkeologlar ilk olarak çanak çömlek kırıkları, endüstriyel atıklar, cam parçaları ve hayvan kemikleri gibi olağan evsel atıklarla karşılaştı. Ancak kazı derinleştikçe, bu 'çöplük' tanımıyla çelişen, yüzlerce sağlam ve kullanılabilir durumdaki nesneye ulaşıldı.
Ritüelistik Bir Geleneğin İzleri
Proje yöneticileri Profesör Oren Tal ve Dr. Moshe Ajami, bulunan eserlerin sağlamlığına dikkat çekti. Profesör Tal, "Çöplüklerde sağlam kandil bulmayı beklemezsiniz, zira bunların ya kullanılması ya da satılması gerekir." diyerek, bulguların geç Bizans döneminde bölgede yaşayan Samiriyeli topluluğun, sağlam kapları bilinçli olarak bu alana bırakmasına neden olan dinsel veya ritüelistik bir geleneğe işaret ettiğini belirtti. Bu durum, atık alanının sıradan bir çöplükten farklı bir amaca hizmet etmiş olabileceği ihtimalini güçlendirdi.
Bulunan Eserler ve Tarihlendirme
Yapılan detaylı incelemeler sonucunda, çukurdan M.S. 330 ile 1453 yılları arasına tarihlenen 400'den fazla sikke çıkarıldı. Bu sikkelerin büyük çoğunluğu bronzdan oluşurken, aralarında değerli bir altın sikke de yer alıyor. Aynı katmanda, hasarsız yaklaşık 200 adet Samiriyeli kandili, yüzükler ve altın takılar da ele geçirildi. Uzmanlar, bu buluntuların genel durumunun, bulundukları atık alanı ortamına kıyasla olağanüstü derecede iyi olduğunu raporladı. Bu durum, eserlerin korunma koşullarının beklenenden daha iyi olduğunu gösteriyor.
