Akaryakıt Fiyatlarındaki Yükseliş Eşel Mobil Sistemiyle Sınırlandı

Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimin küresel petrol fiyatlarını yükseltmesiyle akaryakıt fiyatlarında oluşan baskı, 'eşel mobil sistemi' ile sınırlandırılıyor. Brent petrolün son dönemde 72 dolardan 88 dolara kadar çıkması, akaryakıtta yeni maliyet artışlarını beraberinde getirdi. Bu artışların yaklaşık yarısı, eşel mobil sistemi aracılığıyla ÖTV'den karşılanarak vatandaşın pompa fiyatlarına yansıması engelleniyor.

Bu hafta benzine toplamda 2 lira 69 kuruş, motorine ise 3 lira 12 kuruş zam gelmesi beklenirken, oluşan maliyet artışının yarısı ÖTV'den karşılandı. Türkiye'de günlük ortalama 57 milyon litre dizel ve 22 milyon litre benzin tüketildiği göz önüne alındığında, bu sistemin bireysel tasarruflara ve genel ekonomik istikrara önemli katkısı bulunuyor.

Eşel Mobil Sistemiyle Vatandaşa Sağlanan Tasarruf

Sistemin işleyişi, litre başına oluşan maliyet artışının önemli bir kısmını devletin vergi gelirlerinden karşılayarak pompa fiyatlarının daha stabil kalmasını sağlıyor. Bu hafta benzinde yaklaşık litre başına 5 lira 38 kuruşluk, motorinde ise yaklaşık 6 lira 24 kuruşluk bir maliyet artışı yaşandı. Bu artışın yüzde 50'lik kısmı, eşel mobil sistemi kapsamında ÖTV'den karşılandı ve pompa fiyatlarına doğrudan yansıtılmadı.

Bu uygulama, özellikle dizel ve benzinli araç sahipleri için önemli bir ekonomik rahatlama sağlıyor. Örneğin, 50 litrelik bir dizel depo doldurulduğunda yaklaşık 156 lira, aynı büyüklükteki benzin depoda ise yaklaşık 135 lira tasarruf elde edildi. Mevcut tüketim hacmiyle hesaplandığında, bu hafta boyunca vatandaşa günlük yaklaşık 240 milyon liralık bir ÖTV desteği sunulduğu belirtiliyor.

Eşel Mobil Sisteminin Kademeli Olarak Sonlandırılması

Akaryakıt fiyatlarındaki dalgalanmaların taşımacılık, lojistik ve üretim maliyetleri üzerinden tüm ekonomiyi etkilediği biliniyor. Eşel mobil sistemi, zamların tamamının pompa fiyatlarına yansımasını engelleyerek hem vatandaşın akaryakıt giderini sınırlıyor hem de ulaştırma maliyetleri üzerinden oluşabilecek ek fiyat artışlarının önüne geçerek enflasyonla mücadeleye katkı sağlıyor.

Ancak, 3 Temmuz'da yayımlanan bir Cumhurbaşkanı Kararı ile eşel mobil sisteminin kademeli olarak sonlandırılmasına karar verildi. Bu karara göre, 31 Temmuz'a kadar rafineri fiyatlarındaki artışların yüzde 50'si ÖTV'den karşılanmaya devam edecek. Ağustosta ve eylülde bu oran yüzde 25'e düşürülecek. Yurt içi rafineri fiyatlarında bir indirim olması durumunda, bu indirimin tamamı kadar ÖTV tutarlarında artış yapılarak yeniden düzenleme yapılacak. Bu kademeli daralma süreci sonunda, uygulama 1 Ekim 2026 itibarıyla tamamen yürürlükten kalkacak.