ABD ve İran'dan Tarihi Adım: Savaş Son Bulsun Diye 14 Maddelik Mutabakat İmzalandı

ABD ve İran, uzun süredir devam eden gerilimi sona erdirmek amacıyla kritik bir adım atarak 14 maddelik bir mutabakat muhtırasını elektronik ortamda imzaladı. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump'ın anlaşmayı imzaladığı duyurulurken, İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de mutabakat metninin İran ve ABD başkanları tarafından imzalandığını doğruladı. Bu anlaşma, Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerde askeri operasyonların kalıcı olarak durdurulmasını hedefliyor.

Anlaşmanın Detayları ve Taahhütler

İki ülke arasında imzalanan ve ABD'li yetkililerce okunan 14 maddelik mutabakat metni, kapsamlı taahhütler içeriyor. Anlaşmanın temel maddeleri arasında şunlar bulunuyor:

• Tüm cephelerde askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdirilmesi, gelecekte güç kullanma tehdidinden kaçınılması ve Lübnan'ın toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi.
• Tarafların birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermesi, iç işlerine karışmaması.
• En geç 60 gün içinde nihai bir anlaşmanın müzakere edilerek sonuçlandırılması, sürenin karşılıklı rıza ile uzatılabilmesi.
• ABD'nin, anlaşmanın imzalanmasının ardından 30 gün içinde İran'a yönelik deniz ablukasını ve engellemeleri tamamen kaldırması.
• İran'ın, ticari gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişi için gerekli düzenlemeleri yapması ve diğer Basra Körfezi ülkeleriyle denizcilik hizmetlerini belirlemek üzere diyalog kurması.
• ABD'nin, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran'ın yeniden inşası ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar ABD doları tutarında bir plan hazırlaması ve gerekli finansal lisansları sağlaması.
• ABD'nin, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları ve tek taraflı yaptırımlar dahil olmak üzere tüm yaptırımları kaldırmayı taahhüt etmesi.
• İran'ın nükleer silah edinmeyeceğini teyit etmesi ve zenginleştirilmiş malzeme stoklarının seyreltme yoluyla imhası konusunda anlaşmaya varması.
• Nihai anlaşmaya kadar mevcut durumun korunması, ABD'nin yeni yaptırım uygulamaması ve bölgeye ek asker konuşlandırmaması.
• ABD'nin, İran'ın petrol ihracatı ve ilgili bankacılık işlemleri için muafiyetler vermesi.
• ABD'nin, İran'a ait dondurulmuş veya kısıtlanmış fon ve varlıkların kullanımına tam olarak izin vermesi.
• Anlaşmanın uygulanmasını izlemek üzere bir yürütme mekanizmasının kurulması.
• Nihai anlaşma müzakerelerine başlanması için belirli maddelerin uygulanmaya başlaması koşulu.
• Nihai anlaşmanın bağlayıcı bir BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanması.

Uluslararası Destek ve Arabuluculuk

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, anlaşmanın elektronik olarak imzalandığını duyurarak, iki ülkenin başkanlarının da bu imzayı attığını belirtti. Şerif, anlaşmanın çatışmanın diplomatik yollarla çözülmesine yönelik güçlü bir bağlılık göstergesi olduğunu vurguladı. Anlaşma gereği İran'ın Hürmüz Boğazı'nı, ABD'nin ise deniz ablukasını derhal kaldıracağı ifade edildi. Pakistan, Katar'ın desteğiyle teknik düzeydeki görüşmeleri başlatmak üzere 19 Haziran 2026'da İsviçre'de resmi bir tören düzenleyecek. Başbakan Şerif, ABD Başkanı Trump'a teşekkürlerini iletirken, İran liderleri ve müzakere ekibinin çabalarını da takdir etti. Ayrıca, Katar, Suudi Arabistan, Türkiye ve Mısır liderlerinin de sürece katkılarından dolayı minnettarlığını dile getirdi. Şerif, anlaşmanın bölge için daha fazla anlayış, karşılıklı saygı ve ortak refahın kalıcı bir temeli olmasını diledi.

Anlaşma İmza Töreni Versay'da Gerçekleşti

ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran ile varılan mutabakat zaptını Fransa'nın Versay Sarayı'nda, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un onuruna verdiği akşam yemeği sırasında imzaladığı bildirildi. Bu anlara ilişkin görüntüler Beyaz Saray'ın sosyal medya hesaplarından paylaşıldı. Trump, G7 zirvesinin ardından ülkesine dönmeden önce Fransa Cumhurbaşkanı Macron ile bir araya gelmişti.