İsviçre'de Kritik ABD-İran Görüşmeleri: Mutabakatın Uygulanması Masada

ABD ile İran arasında, Pakistan ve Katar'ın arabuluculuğunda varılan mutabakat zaptının uygulanmasına yönelik ilk teknik görüşmeler İsviçre'nin Bürgenstock kasabasında başladı. Görüşmelerde, İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Trump arasındaki önceki açıklamalardan kaynaklanan gerginlik dikkat çekiyor.

Görüşmelerde Tansiyon Yüksek: Trump'tan Pezeşkiyan'a Uyarı

İran devlet televizyonunun bildirdiğine göre, İsviçre'deki Bürgenstock kasabasında gerçekleştirilen dörtlü görüşmelere ABD ve İran heyetleri, Pakistan ve Katar'dan arabulucularla birlikte katılıyor. Görüşmeler öncesinde ABD Başkanı Donald Trump, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'a hitaben, "Pezeşkiyan sözüne dikkat etsin. Gerekirse Hürmüz'ü ele geçiririz" şeklinde bir uyarıda bulundu. Daha önce Pezeşkiyan, uranyum zenginleştirme hakkından vazgeçilmeyeceğini belirtmişti. Trump ayrıca, İran'ın Lübnan'daki Hizbullah üzerindeki etkisini kullanarak bölgede sorun çıkarmasını engellemesi gerektiğini, aksi takdirde İran'a daha sert bir darbe vurulacağını ifade etti.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, müzakereler öncesinde yaptığı açıklamada, Trump yönetiminin bölgede yeni bir sayfa açmak istediğini ve barış için çaba gösterdiğini belirtti. Vance, "Müzakere yoluyla Orta Doğu'yu dönüştürmek istiyoruz" dedi ve bu görüşmelerin, anlaşmazlıkları çözmese de tarafları bir araya getirdiğini vurguladı.

Görüşmelere ABD'den Başkan Yardımcısı Vance, Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damat Jared Kushner katılırken, İran heyetine Meclis ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ile Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi başkanlık ediyor. Katar'dan ise Başbakan ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile heyeti yer alıyor.

Mutabakatın Detayları ve İsrail'in Tepkisi

İran ve ABD arasında Pakistan aracılığıyla yürütülen müzakereler sonucunda 14 Haziran'da 14 maddelik bir mutabakat zaptı imzalanmıştı. "İslamabad Mutabakatı" olarak bilinen bu anlaşma, savaşın durdurulması ve sorunların görüşmelerle çözülmesini öngörüyor. Mutabakat, Lübnan dahil olmak üzere savaşın sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı'nın açılması ve ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması gibi maddeleri içeriyor.

Ancak, mutabakatın Lübnan'daki savaşın sona erdirilmesi maddesi İsrail'de tepkiyle karşılandı. İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyindeki mevcut pozisyonunu koruyacağını ve saldırılarını sürdüreceğini belirtti. Katz, İsrail'in Lübnan'daki güvenlik bölgesinden çekilmeyeceğini ifade etti.

İran tarafından yapılan açıklamalarda ise İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarının devam etmesi ve Lübnan'ın toprak bütünlüğünün güvence altına alınmaması durumunda, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı açmayacağı ve başka hiçbir konuda müzakere yapmayacağı kaydedildi. İran kaynakları, Hürmüz Boğazı'nın açılmasının ön koşulları arasında İran'ın dondurulmuş varlıklarının bir kısmının serbest bırakılması ve Katar ile varılan anlaşma doğrultusunda yaptırım muafiyetlerinin verilmesinin bulunduğunu belirtti.

Görüşmeler sırasında İran heyetinin, ABD heyetiyle canlı yayın ve fotoğraf çekimine katılmayı reddettiği bildirildi. Bu durum, müzakerelerin başlangıcında kısa süreli bir gerginliğe yol açtı.