AB'de Yolcu Hakları Yeniden Düzenlendi: Uçuş İptali ve Gecikmelerde Yeni Tazminat Hakları

Avrupa Birliği (AB) kurumları, uzun süren müzakerelerin ardından hava yolu yolcu haklarında köklü değişiklikler içeren yeni bir düzenleme üzerinde uzlaştı. 13 yıldır devam eden görüşmeler sonucunda varılan anlaşma, uçuş iptali ve gecikmelerinde yolcuların tazminat alma haklarını güçlendirirken, hava yolu şirketlerine yönelik yükümlülükleri artırıyor.

Yolcu Haklarında Güçlü Koruma

AB Konseyi ve Avrupa Parlamentosu temsilcileri arasındaki müzakerelerin ardından kabul edilen yeni kurallar, yolcuların uçağa kabul edilmeme, uçuşlarda yaşanan gecikmeler ve iptaller karşısında daha güçlü bir koruma altına alınmasını amaçlıyor. Bu düzenleme ile yolcuların yardım alma, alternatif güzergahlara yönlendirilme ve zamanında bilgilendirilme hakları netleştirilirken, tazminat taleplerinin nasıl yapılacağı konusunda da kolaylıklar getirildi.

Tazminat Başvuruları ve Süreleri Belirlendi

Yeni anlaşmaya göre, uçuşlarda yaşanan ve tazminata konu olabilecek bir gecikme durumunda, hava yolu şirketleri yolcuları varıştan sonraki 96 saat içinde elektronik yolla bilgilendirmek zorunda olacak. Şirketler ayrıca yolculara hakları ve tazminat başvuru süreçleri hakkında açık bilgi verecek. Tazminat başvurusu alan hava yolu şirketleri, başvuruyu derhal teyit edecek ve en geç 30 gün içinde ya tazminatı ödeyecek ya da talebin reddedilme gerekçesini açıkça bildirecek.

Tazminat Miktarları ve Gerekli Durumlar

Uçuşun varış noktasına 3 saatten fazla gecikmesi veya kalkıştan 14 günden kısa süre kala iptal edilmesi durumunda yolcular tazminat talep edebilecek. Tazminat tutarları, uçuş mesafesine göre farklılık gösterecek: 1500 kilometre veya daha kısa uçuşlarda 250 euro, AB içindeki veya 1500-3500 kilometre arasındaki uçuşlarda 400 euro, diğer tüm uçuşlarda ise 600 euroya kadar tazminat ödemesi yapılabilecek. Bu tutarlar, mevcut uygulamaya benzer şekilde korunuyor.

Yardım Hakları ve Konaklama

Gecikmelerde yolcuların yardım alma hakları da netleştirildi. Her 2 saatlik bekleme süresinde içecek, 3 saat sonra yemek ve sonrasında ek yiyecek, internet erişimi ile telefon görüşmesi hakları bulunuyor. Bir veya daha fazla gece konaklama gerektiren durumlarda, hava yolu şirketleri ücretsiz otel konaklaması ve havaalanı ile konaklama yeri arasındaki ulaşımı sağlamakla yükümlü olacak. Yolcular, bu yardımlar sunulmadığı takdirde kendi düzenlemelerini yapıp masrafların geri ödenmesini talep edebilecek.

Tartışmalı 'No-Show' Uygulamasına Yasak

Anlaşma kapsamında, yolcunun gidiş uçuşunu kullanmaması nedeniyle dönüş uçuşuna alınmamasını ifade eden 'no-show' uygulaması yasaklandı. Fiyat şeffaflığını artırmak amacıyla, bir adet el bagajı hakkını içeren bilet fiyatı rezervasyon başlangıcında varsayılan olarak gösterilecek. Bu sayede yolcular, farklı hava yolu şirketlerinin ücretlerini daha kolay karşılaştırabilecek. Aileler, hareket kabiliyeti kısıtlı yolcular ve refakatçileri ek ücret ödemeden yan yana oturabilecek. Hamile yolcular, refakatsiz küçükler ve hareket kabiliyeti kısıtlı kişilere yönelik 'no-show' uygulaması tamamen kaldırıldı.

İletişim ve Alternatif Ulaşım

Hava yolu şirketleri, yolcularla iletişim kurabilecekleri en az bir ücretsiz ve etkili iletişim kanalı sunmak zorunda olacak. Uçuş iptali veya uçağa kabul edilmeme durumlarında, yolculara mümkün olan en kısa sürede alternatif ulaşım seçeneği sunulacak. Bu ulaşım, hava yolu şirketinin masrafıyla ve benzer seyahat koşullarında sağlanacak. Doğrudan uçuş rezervasyonu yapan bir yolcu, çok sayıda aktarmalı uçuşa zorlanamayacak. Şirketin 3 saat içinde alternatif ulaşım sunmaması halinde, yolcular kendi ulaşımını organize edip orijinal bilet fiyatının yüzde 400'üne kadar geri ödeme talep edebilecek.

Olağanüstü Durumlar ve Uygulama Alanı

Hava yolu şirketlerinin kontrolü dışındaki 'olağanüstü durumlar' daha net tanımlandı. Bu tür durumlarda şirketlerin mali tazminat ödemesi gerekmeyebilecek. Yeni düzenlemeler, AB içindeki tüm uçuşlar, AB merkezli şirketlerin AB dışından AB'ye yaptığı uçuşlar ve AB'den AB dışına düzenlenen tüm uçuşlar için geçerli olacak. Hava yolu yolcu hakları ilk olarak 2004'te yürürlüğe girmiş, 2013'te revizyon önerisiyle gündeme gelen kurallar 13 yıllık bir sürecin ardından son halini aldı. Düzenlemenin Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi tarafından resmen onaylanmasının ardından yürürlüğe girmesi bekleniyor.