4 Ülkeden İsrail'e Yaptırım: Batı Şeria'daki Şiddete Karşı Hamle
İngiltere, Kanada, Fransa ve Norveç, Batı Şeria'da şiddeti finanse eden, kolaylaştıran ve gerçekleştiren İsrail bağlantılı kişi ve kuruluşlara yönelik yeni yaptırım kararları aldıklarını duyurdu. Fransa, İsrailli bakan ve bazı vatandaşların ülkeye girişini yasakladı.
Uluslararası toplum, İsrail'in Batı Şeria'da sürdürdüğü işgal politikalarına yönelik tepkisini artırıyor. İngiltere, Kanada, Fransa ve Norveç, Batı Şeria'da şiddeti finanse eden, kolaylaştıran ve uygulayan İsrail bağlantılı kişi ve kuruluşlara karşı yeni yaptırım kararları aldıklarını açıkladı. Dört ülkenin dışişleri bakanları ile Avustralya'nın ortak açıklamasında, bu adımların temel amacının, Filistinli sivillere yönelik yerleşimci şiddetinin sorumlusu aşırılık yanlısı unsurları hesap verebilir kılmak olduğu vurgulandı.
Açıklamada, İsrail hükümetinin mevcut durumu ele almak için acil adımlar atmaması halinde daha fazla yaptırımın gündeme gelebileceği uyarısı yapıldı. Ülkeler, İsrail hükümetini Batı Şeria'daki şiddet olayları konusunda anlamlı bir hesap verebilirlik süreci başlatmaya çağırmaya devam ettiklerini belirtti.
Fransa'dan İsrailli Bakan ve Vatandaşlara Giriş Yasağı
Alınan yaptırım kararlarında hedef alınan kişi ve kuruluşlar ülkeden ülkeye farklılık gösteriyor. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, bazı yerleşimci örgüt liderleri ve 21 şiddet yanlısı yerleşimcinin Fransa'ya girişinin yasaklandığını bildirdi.
İngiltere tarafından yapılan açıklamada ise yaptırım paketinin, aşırılık yanlısı yerleşimci grupların Batı Şeria'da cezasız şekilde faaliyet göstermesine olanak tanıyan finansal akışları durdurmayı amaçladığı ifade edildi. Yaptırımların, Filistinlilere ait binaların yıkımında kullanıldığı belirtilen bir inşaat şirketini de kapsadığı kaydedildi.
Kanada'nın yaptırımları ise farklı bir inşaat şirketi ve sahiplerini hedef alıyor. Ottawa yönetimi, yaptırım listesindeki kişi ve kuruluşlarla Kanada vatandaşlarının işlem yapmasının yasaklandığını duyurdu.
İsrail'den Sert Tepki
İsrail Dışişleri Bakanlığı, alınan yaptırım kararlarını kınadı. Bakanlıktan yapılan açıklamada, yaptırım uygulayan ülkelerin hükümetleri, antisemitizmi kontrol edememekle ve benzer adımlarla antisemitizmi teşvik etmekle suçlandı. Dört ülkenin aldığı bu karar, geçtiğimiz hafta Avustralya ve Yeni Zelanda tarafından açıklanan yaptırımların ardından geldi.
Batı Şeria'daki Durum ve Uluslararası Hukuk
Uygulanan yaptırımlar, İsrailli yerleşimcilerin Batı Şeria'daki Filistinlilere yönelik şiddet eylemlerinin arttığı bir dönemde alındı. Diplomatik çevreler, bu şiddetin Filistin devletinin kurulma olasılığını zayıflatmayı amaçladığı değerlendirmesinde bulunuyor. Endişe duyulan konulardan biri de İsrail'in Doğu Kudüs'ün doğusunda inşa etmeyi planladığı ve 'E1 Projesi' olarak bilinen yerleşim planı. Bu planın Batı Şeria'yı ikiye böleceği ve Filistinlilerin bağımsız devletlerinin bir parçası olarak görmek istedikleri Doğu Kudüs ile bağlantılarını keseceği belirtiliyor.
Öte yandan, Fransa'nın 12 Haziran'da Paris'te İsrailli ve Filistinli sivil toplum kuruluşlarını bir araya getirecek bir toplantı düzenlemesi bekleniyor. Toplantıya çeşitli ülkelerin dışişleri bakanlarının da katılması öngörülüyor.
1967'deki Altı Gün Savaşı'nın ardından İsrail'in Batı Şeria, Doğu Kudüs, Gazze Şeridi, Sina Yarımadası ve Golan Tepeleri'ni işgal etmesiyle başlayan süreçte, İsrail Batı Şeria'da yasa dışı yerleşim birimleri inşa etmeye başlamıştı. Birleşmiş Milletler (BM) başta olmak üzere birçok ülke ve uluslararası kuruluş, bu yerleşimlerin uluslararası hukuka aykırı olduğunu belirtiyor.
