12. Yargı Paketi TBMM'de: Yargı Süreleri Kısalacak, Çekişmeli Boşanmalarda Yeni Dönem

Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunulan ve 30 maddeden oluşan 12. Yargı Paketi, yargı sisteminde önemli iyileştirmeler yapmayı hedefliyor. AK Partili milletvekillerinin hazırladığı teklif, yargılama sürelerini kısaltarak hukuki süreçleri hızlandırmayı amaçlarken, kamuoyunda uzun süredir tartışılan genel af veya yüzde 50 infaz modeli gibi konuları içermiyor. Düzenlemenin, 20 Temmuz'da başlayacak adli tatil öncesinde yasalaşması planlanıyor.

Paketin temel odak noktası, yargılamaların makul sürede tamamlanması ve adalete erişimin kolaylaştırılması olarak öne çıkıyor. Hukuk çevreleri, bu paketin amacının kimin tahliye olacağı sorusundan ziyade, davaların ne zaman sonuçlanacağı ve hakların nasıl korunacağı sorularına yanıt vermek olduğunu belirtiyor.

Yargılamalarda Hızlandırma ve Yeni Usuller

12. Yargı Paketi ile hukuk mahkemelerinde duruşmalar arasındaki sürenin zorunlu bir neden olmadıkça üç ayı geçmemesi kuralı getiriliyor. Bu düzenleme, yargılamaların daha hızlı ilerlemesini sağlayacak. Ayrıca, ceza hukukunda ağır ceza mahkemelerinin iş yükünü azaltmak amacıyla nitelikli dolandırıcılık davaları asliye ceza mahkemelerine devredilecek. Ancak bu devirde ceza sürelerinde bir değişiklik öngörülmüyor.

Son yıllarda artış gösteren banka hesabı veya IBAN kiralama fiilleri de taslakta ayrı bir çerçevede değerlendiriliyor. Bu fiillerin bağımsız bir suç tipi mi yoksa ceza indirimi mekanizması olarak mı ele alınacağı Meclis sürecinde netlik kazanacak. E-duruşma uygulaması da genişletilerek, özellikle avukatların ön inceleme duruşmalarına katılımı kolaylaştırılacak, bu da yargılama süreçlerinde zaman ve maliyet tasarrufu sağlayacak.

Aile Hukukunda Çekişmeli Boşanmalara İki Aşamalı Yargılama

Aile hukukunu ilgilendiren en önemli değişikliklerden biri, çekişmeli boşanma davalarında iki aşamalı yargılama modeline geçilmesi olacak. Yeni sistemle boşanma ve velayet kararları ilk aşamada verilecek ve kesinleştirilecek. Nafaka ve mal paylaşımı gibi mali konular ise ayrı bir davada görülecek. Bu düzenlemenin amacı, boşanma iradesi kesinleşmiş tarafların mali uyuşmazlıklar nedeniyle uzun süre evlilik bağında bekletilmemesi olarak açıklanıyor. Ancak, Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen süresiz nafaka uygulamasına ilişkin herhangi bir düzenleme bu pakette yer almıyor; bu konunun bir sonraki yargı paketine bırakıldığı belirtiliyor.

Tazminat Hesaplamaları ve Yasal Faizde Düzenlemeler

Destekten yoksun kalma ve iş göremezlik tazminatı davalarında hesaplama yöntemlerinden kaynaklanan ve taraflar arasındaki menfaat dengesini bozan uygulamalara son verilecek. Kanuni faizin ne zamandan itibaren işletileceği netleştirilecek ve gelecekteki muhtemel kazançlara geçmişe dönük faiz uygulanmasının yarattığı adaletsizliklerin önüne geçilmesi hedefleniyor. Sabit oranlı yasal faiz uygulaması yerine, faiz oranları Merkez Bankası reeskont faizine endekslenecek.

Diğer Önemli Maddeler

• Nitelikli Dolandırıcılık Davaları: Ağır ceza mahkemelerinden asliye ceza mahkemelerine devredilecek.
• IBAN/Hesap Kiralama: Fiilin daha hafif ve ayrı bir çerçevede değerlendirilmesi öngörülüyor.
• Atlamalı Temyiz: İstinafın atlanabilmesi ve belirsiz alacak davasının kaldırılması gibi usul değişiklikleri yapılacak.
• Tapu İşlemleri: Değeri 30 milyon TL üzerindeki işlemlerde avukat zorunluluğu getirilecek, satışta paydaşa öncelik tanınacak.
• Noter Yardımcılığı: Çekişmesiz yargı işlerinin bir kısmının noterlere devredilmesi planlanıyor.
• İşkence ve Eziyet Suçları: Hükmün açıklanmasının geri bırakılması bu suçlar hakkında uygulanamayacak.
• Çocukların Ceza Sorumluluğu: 15-18 yaş grubuna yönelik otomatik yaş indiriminin daraltılması ve suça azmettiren yetişkinlerin cezalarının artırılması öngörülüyor.

AK Parti Grup Başkanvekili Muhammet Emin Akbaşoğlu, teklifin 4. Yargı Reformu Strateji Belgesi kapsamında hazırlandığını ve yargıya güveni artırmayı hedeflediğini belirtti.